BatBien.comBất Biến
Câu hay về công việc, lãnh đạo, hợp tác

Câu nói hay về khởi nghiệp: 12 thành ngữ, câu Hán Việt cho người mới mở công ty

Vạn sự khởi đầu nan, phi thương bất phú, có bột mới gột nên hồ và chín câu khác về khởi nghiệp: nghĩa, câu mẫu cho bài ra mắt, lời nói với đội ngũ, lỗi hay gặp.

Young Vietnamese couple seen from behind unlocking the rolling shutter of a small empty shopfront on a quiet street at sunrise, medium shot, warm amber light

Mười hai câu hợp nhất để nói về khởi nghiệp là: vạn sự khởi đầu nan, đầu xuôi đuôi lọt, phi thương bất phú, bất nhập hổ huyệt yên đắc hổ tử, tay trắng làm nên, có bột mới gột nên hồ, tích tiểu thành đại, khéo ăn thì no khéo co thì ấm, năng nhặt chặt bị, được ăn cả ngã về không, thả con săn sắt bắt con cá sộp và buôn tàu buôn bè không bằng ăn dè hà tiện. Năm câu đầu cổ vũ sự dám làm, bốn câu giữa nói về vốn và tích luỹ, ba câu cuối nhắc chuyện rủi ro.

Bộ câu này dành cho người viết bài đăng ra mắt cửa hàng, người sáng lập nói chuyện với đội ngũ những ngày đầu, người soạn lời giới thiệu trong hồ sơ gọi vốn, và học sinh viết bài văn về ước mơ lập nghiệp. Câu nào hợp nói với nhà đầu tư, câu nào chỉ nên nói trong nhà, được ghi rõ ở từng mục.

Hai câu cho ngày bắt đầu

Vạn sự khởi đầu nan. Mọi việc đều khó ở lúc bắt đầu. Câu Hán Việt dễ hiểu, dùng được trong mọi giọng, hợp bài đăng ngày khai trương, lời động viên đội ngũ tháng đầu tiên. Câu mẫu: Vạn sự khởi đầu nan, tháng đầu tiên tiệm chỉ bán được bốn mươi ly mỗi ngày, nhưng khách nào đến cũng quay lại. Vì quá quen, câu hợp đặt ở giữa đoạn kể khó khăn hơn là làm câu mở đầu.

Đầu xuôi đuôi lọt. Phần đầu suôn sẻ thì phần sau cũng trôi chảy. Câu thuần Việt, thường dùng như lời chúc hoặc để nhấn việc chuẩn bị kỹ từ đầu. Câu mẫu: Làm giấy phép, hợp đồng thuê, sổ sách cho đàng hoàng ngay tháng đầu, đầu xuôi đuôi lọt, sau này khỏi chạy theo sửa. Câu thân mật, ít hợp hồ sơ gọi vốn. Ngoài ra câu còn hay được dùng làm lời chúc khi người khác khai trương, trong vai đó giọng vui và không cần giải thích gì thêm.

Ba câu cổ vũ sự dám làm

Phi thương bất phú. Không buôn bán thì không giàu. Câu lưu truyền, giọng thẳng, hợp lời giải thích vì sao chọn kinh doanh thay vì làm công. Câu mẫu: Bố mẹ em làm nông cả đời, em mở tiệm không vì tin phi thương bất phú, mà vì muốn nông sản quê mình có chỗ bán đàng hoàng. Câu dễ nghe như coi trọng tiền bạc; đặt cạnh một mục đích khác ngoài làm giàu sẽ cân lại.

Bất nhập hổ huyệt, yên đắc hổ tử. Không vào hang cọp sao bắt được cọp con; tiếng Việt thường nói thẳng bản thuần Việt. Nghĩa bóng: muốn kết quả lớn phải chấp nhận mạo hiểm. Câu mẫu: Không vào hang cọp sao bắt được cọp con, đội quyết định mang sản phẩm ra hội chợ quốc tế dù chỉ đủ tiền thuê gian nhỏ nhất. Hợp lời nói với đội ngũ, ít hợp hồ sơ gọi vốn vì nhà đầu tư muốn nghe về quản trị rủi ro hơn là sự liều.

Tay trắng làm nên. Từ hai bàn tay trắng gây dựng được sự nghiệp. Cụm dùng để kể về người sáng lập đi lên từ không có gì. Câu mẫu: Chú Sáu tay trắng làm nên xưởng mộc ba mươi thợ, bắt đầu từ một chiếc bào mượn của hàng xóm. Đừng tự nói về mình bằng cụm này trước đông người, nghe như khoe; để người khác nói.

Bốn câu về vốn và tích luỹ

Có bột mới gột nên hồ. Có bột thì mới quấy thành hồ; nghĩa bóng là phải có điều kiện, vốn liếng mới làm nên việc. Câu thực tế, hợp khi nói về chuẩn bị tài chính trước khi mở. Câu mẫu: Có bột mới gột nên hồ, hai năm đi làm thuê là hai năm em để dành vốn và học nghề pha chế. Câu không phải lời khuyên chờ có đủ tiền mới làm; dùng nó để nói về sự chuẩn bị.

Tích tiểu thành đại. Gom cái nhỏ thành cái lớn. Câu Hán Việt gọn, hợp bài nói về tăng trưởng từ từ, về tiết kiệm từng khoản. Câu mẫu: Mỗi tháng thêm năm khách sỉ, tích tiểu thành đại, cuối năm thứ hai cửa hàng đã có hai trăm điểm bán.

Khéo ăn thì no, khéo co thì ấm. Biết tính toán chi tiêu thì đủ ăn, biết co người thì đủ ấm; nghĩa bóng là biết sắp xếp nguồn lực ít ỏi cho hợp lý. Câu ấm áp, hợp lời nói với gia đình hoặc đội nhỏ trong giai đoạn thắt lưng buộc bụng. Câu mẫu: Khéo ăn thì no, khéo co thì ấm, sáu tháng đầu cả đội chia nhau một văn phòng chung để dành tiền cho kho hàng.

Năng nhặt chặt bị. Chăm nhặt từng ít thì bị cũng đầy; nghĩa bóng là chịu khó gom góp từng chút sẽ thành nhiều. Gần nghĩa với tích tiểu thành đại nhưng giọng dân dã hơn. Câu mẫu: Năng nhặt chặt bị, những đơn hàng năm mươi nghìn đồng mà nhiều người chê là nguồn thu đều nhất của tiệm. Không dùng hai câu cùng nghĩa trong một đoạn.

Ba câu nhắc chuyện rủi ro

Được ăn cả, ngã về không. Thắng thì lấy hết, thua thì mất sạch. Câu cảnh báo kiểu đặt cược toàn bộ, nên dùng để nói điều cần tránh. Câu mẫu: Dồn hết tiền vào một lô hàng là kiểu được ăn cả ngã về không, nên xưởng chỉ nhập mỗi lần một phần ba. Dùng câu này để khen sự liều là sai sắc thái.

Thả con săn sắt, bắt con cá sộp. Bỏ ra con cá nhỏ làm mồi để bắt con cá lớn; nghĩa bóng là chịu thiệt nhỏ để thu lợi lớn. Câu đôi khi mang ý tính toán khôn lỏi, nên chỉ dùng khi nói về chiến lược chính đáng như tặng mẫu thử. Câu mẫu: Tặng khách gói dùng thử ba ngày là thả con săn sắt bắt con cá sộp, miễn là sản phẩm thật sự tốt. Không dùng trước mặt khách hàng; họ sẽ thấy mình là “con cá”.

Buôn tàu buôn bè không bằng ăn dè hà tiện. Buôn lớn đến đâu cũng không bằng chi tiêu dè sẻn. Câu nhắc người mới kinh doanh rằng giữ tiền quan trọng không kém kiếm tiền. Câu mẫu: Buôn tàu buôn bè không bằng ăn dè hà tiện, doanh thu tăng gấp đôi mà chi phí tăng gấp ba thì vẫn là năm lỗ. Giọng hơi gia trưởng, hợp lời khuyên của người đi trước.

Chọn câu theo người nghe

Cùng chuyện khởi nghiệp nhưng người nghe khác nhau thì câu hợp cũng khác. Bảng dưới gợi lựa chọn an toàn.

Người ngheCâu nên dùngCâu nên tránhLý do
Nhà đầu tư, ngân hàngTích tiểu thành đại; có bột mới gột nên hồĐược ăn cả ngã về không; không vào hang cọpHọ cần thấy sự tính toán, không phải sự liều
Đội ngũ sáng lậpVạn sự khởi đầu nan; không vào hang cọp sao bắt được cọp conBuôn tàu buôn bè không bằng ăn dèĐội cần động lực hơn lời răn
Gia đình, người thânKhéo ăn thì no khéo co thì ấm; đầu xuôi đuôi lọtPhi thương bất phúNgười nhà cần yên tâm, không cần nghe chuyện giàu
Bài đăng ra mắt trên mạngVạn sự khởi đầu nan; năng nhặt chặt bịThả con săn sắt bắt con cá sộpKhách đọc được, câu tính toán gây phản cảm
Bài văn về ước mơ lập nghiệpTay trắng làm nên; tích tiểu thành đạiCâu thuần mưu mẹoBài văn cần câu tích cực, phân tích được

Nếu chỉ được chọn một câu cho mọi đối tượng, “vạn sự khởi đầu nan” là câu ít rủi ro nhất: ai nghe cũng hiểu, không ai thấy bị nhắm tới.

Đoạn mẫu: lời nói với đội ngũ trong buổi họp đầu tiên

Buổi họp đầu tiên của một đội khởi nghiệp thường chỉ có ba đến bảy người, ngồi quanh một cái bàn. Không cần giọng diễn văn; một hai câu tục ngữ đặt đúng chỗ đủ để buổi nói có điểm nhấn. Đoạn mẫu dưới đây của người sáng lập một xưởng làm đồ gỗ nhỏ ở Lâm Đồng.

Mình biết sáu người ngồi đây đều đã bỏ một công việc ổn định để đến. Vạn sự khởi đầu nan, ba tháng tới sẽ có tuần không có đơn nào. Nên mình đề nghị thế này: tiền thuê xưởng và lương cơ bản đã để riêng đủ tám tháng, không đụng vào. Khéo ăn thì no, khéo co thì ấm; phần còn lại mình dồn cho gỗ và cho hai hội chợ đầu tiên. Nếu sau tám tháng chưa có khách quay lại mua lần hai, chúng ta sẽ ngồi lại đúng bàn này để quyết đi tiếp hay dừng.

Hai câu trong đoạn mẫu làm hai việc khác nhau: câu đầu thừa nhận khó khăn, câu sau nói cách xoay xở. Phần quan trọng nhất là các con số và mốc thời gian đi kèm; nếu bỏ chúng đi, hai câu tục ngữ chỉ còn là lời động viên chung chung.

Lỗi hay gặp khi dùng câu về khởi nghiệp

Khởi nghiệp là đề tài dễ bị khẩu hiệu hoá, nên câu trích càng dễ rỗng.

  • Mở mọi bài đăng bằng “vạn sự khởi đầu nan”. Câu đúng nhưng đã quá quen; đặt nó sau một chi tiết khó khăn thật thì người đọc mới dừng lại.
  • Dùng “phi thương bất phú” để thuyết phục người thân góp vốn. Người nghe dễ hiểu là bạn đang hứa giàu. Nói về kế hoạch và mức rủi ro thì thuyết phục hơn.
  • Khoe “tay trắng làm nên” về chính mình. Cụm này hay nhất khi người khác kể về bạn.
  • Nhầm “được ăn cả ngã về không” là lời cổ vũ. Câu mô tả một canh bạc, không phải một tinh thần đáng khen.
  • Chồng hai câu cùng nghĩa. “Tích tiểu thành đại, năng nhặt chặt bị” liền nhau chỉ làm câu văn dài thêm.

Một điều không cần làm: không cần trích danh ngôn của các doanh nhân nước ngoài khi không chắc ai nói. Nhiều câu lan trên mạng bị gán nhầm; câu tục ngữ của mình vừa chắc chắn vừa gần người đọc hơn.

Câu hỏi thường gặp

Phi thương bất phú nghĩa là gì?

Phi thương bất phú nghĩa là không buôn bán thì khó giàu. Câu lưu truyền này thường dùng để nói về vai trò của kinh doanh, nhưng khi nói với người thân hay đội ngũ nên đặt cạnh một mục đích khác ngoài làm giàu để không bị hiểu là chỉ coi trọng tiền.

Câu nào hợp để đăng ngày khai trương cửa hàng?

Vạn sự khởi đầu nan và đầu xuôi đuôi lọt là hai câu hợp nhất, vì vừa nói về sự bắt đầu vừa mang ý chúc suôn sẻ. Nên kèm một chi tiết về hành trình chuẩn bị để bài đăng không giống hàng trăm bài khai trương khác.

Có nên dùng câu không vào hang cọp sao bắt được cọp con trong hồ sơ gọi vốn không?

Không nên. Nhà đầu tư muốn thấy cách bạn kiểm soát rủi ro, còn câu này nhấn sự mạo hiểm. Câu hợp hơn khi nói với đội ngũ sáng lập để động viên tinh thần trước một quyết định lớn.

Có bột mới gột nên hồ có nghĩa là phải đủ vốn mới được khởi nghiệp không?

Câu nhấn rằng muốn làm nên việc phải có điều kiện cần thiết, như vốn, tay nghề, mối quan hệ. Nó không bảo phải chờ đủ mọi thứ mới bắt đầu, mà khuyên chuẩn bị những điều kiện tối thiểu trước khi lao vào.

Tích tiểu thành đại và năng nhặt chặt bị khác nhau thế nào?

Hai câu gần nghĩa, đều nói về gom góp từng ít thành nhiều. Tích tiểu thành đại là câu Hán Việt, gọn và trang trọng hơn; năng nhặt chặt bị là câu thuần Việt, dân dã hơn. Chỉ nên dùng một trong hai câu trong cùng một đoạn văn.

Thả con săn sắt bắt con cá sộp là khen hay chê?

Câu trung tính đến hơi tiêu cực, tả việc chịu thiệt nhỏ để được lợi lớn. Dùng để nói về chiến lược chính đáng như tặng hàng dùng thử thì được, nhưng tránh nói trước khách hàng vì họ dễ cảm thấy mình đang bị tính toán.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138